• Lauenburg in Pommern  -  Lębork  wczoraj i dziś
    Lauenburg in Pommern - Lębork wczoraj i dziś
  • Lauenburg in Pommern  -  Lębork  wczoraj i dziś
    Lauenburg in Pommern - Lębork wczoraj i dziś
  • Lauenburg in Pommern  -  Lębork  wczoraj i dziś
    Lauenburg in Pommern - Lębork wczoraj i dziś
  • Lauenburg in Pommern  -  Lębork  wczoraj i dziś
    Lauenburg in Pommern - Lębork wczoraj i dziś
  • Lauenburg in Pommern  -  Lębork  wczoraj i dziś
    Lauenburg in Pommern - Lębork wczoraj i dziś
  • Lauenburg in Pommern  -  Lębork  wczoraj i dziś
    Lauenburg in Pommern - Lębork wczoraj i dziś
  • Lauenburg in Pommern  -  Lębork  wczoraj i dziś
    Lauenburg in Pommern - Lębork wczoraj i dziś

Pomnik poległych w I wojnie światowej

Pomnik poległych w I wojnie światowej obywateli Lęborka powstał z inicjatywy organizacji kombatanckich stowarzyszeń ojczyźnianych - Czarnych Huzarów. Początkowo zamierzano stworzyć prosty obelisk z dekoracyjną płytą. Przeciwko takiemu upamiętnieniu poległych zaprotestowało Niemieckie Stowarzyszenie Ojczyźniane. Uznało mianowicie, że poległym bohaterom należy się coś większego i bardziej wymownego. Ogłoszono zbiórkę funduszu na powstanie monumentalnego pomnika. Ówczesne gazety pisały, że każdy obywatel „naszej ziemi ma moralny obowiązek partycypować w kosztach budowy pomnika". Wkrótce powołano komisję, która postanowiła zlecić jego budowę miejscowym firmom. Zanim to nastąpiło zaczęły napływać bezpłatne projekty różnych autorów, w tym artystów plastyków z Berlina i Drezna. Po długich debatach wybrano projekt inspektora podatkowego Pahnke. Podstawą jego projektu było motto: „W ciągłych przemianach dziejowych zmienia się wszystko, przemijają nawet bogowie, ale boska idea pozostaje". Pomnik miał nawiązywać do sagi o Odynie bogu wojny. Nie miał się składać z wymyślnych figur i alegorycznych obrazów, lecz być monumentem o wymowie zrozumiałej dla każdego mieszkańca ówczesnego Lęborka. Miał mieć kształt niby kaplicy, altany czy właśnie planowej świątyni. Dawni mieszkańcy nazywali go Walhalla, czyli siedziba Odyna.

Wznosił się on na fundamencie o szerokości 11 metrów. Zbudowany był z potężnych granitowych prostopadłościanów zwieńczonych orłem - symbolem niemieckości. Wysokość kopuły z orłem wynosiła 12 m. Centralną część świątyni Odyna stanowił wykonany także z granitu sarkofag oraz ozdobny stalowy hełm z dwoma mieczami, które miały przypominać poległych żołnierzy. Na sarkofagu widniała inskrypcja: „Uczyniliśmy to dla Was" Wokół wznosiło się osiem połączonych łańcuchem z kutego żelaza filarów. Wejście przyozdobione było kotwicą i ognistym mieczem symbolizującym niemieckie prawo istnienia. Fryz monumentu zwieńczony był szeroką wstęgą, na niej złote litery tworzące napis:

„Z wdzięcznością składa cześć swym poległym bohaterom wojny światowej 1914-1918 miasto rodzinne Lębork"

Całość stała na cokole o wysokości 1,5 m. Do wnętrza świątyni szło się schodami w górę. Platforma wyłożona była białym marmurem.

Pomnik został odsłonięty i poświęcony w sierpniu 1928 r. Samo odsłonięcie zgromadziło dwutysięczny tłum lęborczan, którzy szli w zwartym pochodzie. Przed pomnikiem czekało drugie tyle mieszkańców miasta. Tam powitał wszystkich radca sądu grodzkiego Siemens. W uroczystości wzięli udział członkowie rodzin poległych, inwalidzi wojenni, przedstawiciele władz, powiatowego Stowarzyszenia Bojowników i Prowincjonalnej Grupy Poszkodowanych przez wojnę oraz związków, stowarzyszeń i cechów. Siemens podkreślił, że spis poległych sporządzono przez miejscowego urzędnika Urzędu Stanu Cywilnego i zawiera nazwiska tych tylko osób, które wyruszając na wojnę były oficjalnie zameldowane w Lęborku.

 

Pomnik poległych w I wojnie światowej